وآزمايش شدن وسيلهء پاكى آن گرديده است ، پس بايد انسان شرافت وبزرگوارى را با پذيرش اين ويژگيها بپذيرد ، واز مرگ پيش از فرا رسيدن آن دورى كند ، ودر كوتاهى روزهاى عمر واندك بودن أقامت در اين سرا دقت كند تا موقعى كه به منزلي در عالم آخرت منتقل شود ، وبايد براي آن سرا ونشانه‌هاى ورود به آن كار كند ، پس خوشا به حال آن كه قلبي سليم دارد وراهنماى خود را پيروى مىكند واز گمراه كننده دورى مىجويد ، با توجه كردن به ارشاد هدايت كننده وتبعيت از فرمان أو ، راه سلامت را دريافته وپيش از آن كه درهاى آن بسته ووسيله‌هاى آن قطع شود به منزلگاه سعادت وهدايت بشتابد ، باب توبه را باز كند وننگ گناه را از خود بزدايد . چنين شخصي در راه راست گام نهاده وبه جادّهء پهناور حقيقت راه يافته است . » [ شرح ] ( 50682 - 50665 ) امام ( ع ) در آغاز اين خطبه از باب مجاز ، لفظ « عدل » را به جاى « عادل » آورده است ، يعنى لازم را ذكر وملزوم را اراده فرموده است . ( جريان عدل در سراسر عالم هستى ) خداى متعال نظر به علم وآگاهيش بر همه چيز ، حكومت وقضايش عادلانه است وهر دستوري كه صادر مىفرمايد بر طبق نظام كلى آفرينش وحكمت بالغهء اوست ، واين مطلب شامل تمام موجودات مىشود زيرا همه چيز به فرمان أو به وجود مىآيند ، در اين جا شارح اشكالى را كه براي بعضي در مورد همگانى بودن عدل به وجود مىآيد پاسخ مىگويد : اشكال آن است كه در عالم طبيعت أمور جزئي وجود دارد كه شرّ به شمار مىآيند وبر حسب صورت ستم است ( افراد ستمگر ، باد ، طوفان ، زمين لرزه‌ها ) ، جواب آن است كه اينها شرّ وفساد مطلق نيستند بلكه هر كدام نسبى است يعنى نسبت به بعضي از أمور و